NHỮNG QUAN TÂM VACCINE NGỪA SARS-CoV-2

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN BIẾT

Trẻ em có cần tiêm vaccine SARS–CoV2?

Chuyên gia y tế lý giải vì sao người đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin vẫn mắc COVID-19?

Không nên xoa bóp bắp tay sau khi tiêm vaccine SARS-CoV2?

Tiêm ở độ tuổi nào?

Nhiều cha mẹ lo lắng sức khỏe con trẻ trước sự lây lan nhanh của dịch Covid-19. Vậy trẻ em có nên tiêm vaccine Covid-19 và độ tuổi nào được tiêm?

Vaccine SARS-CoV2 đã được chứng minh an toàn và hiệu quả vượt mức kỳ vọng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, tiêm chủng là một biện pháp vô cùng quan trọng để giúp ngăn chặn đại dịch. Không những thế, việc tiêm vaccine SARS-CoV2 sẽ giúp bạn không bị nặng khi mắc bệnh.

Hiện nay, ngoài vaccine SARS-CoV2 của hãng Pfizer được cấp phép tiêm cho trẻ từ 12 tuổi trở lên, bằng liều người lớn (30microgam/ 1 lần cách 4 tuần); còn lứa tuổi 5-12 thì tiêm liều 1/3 người lớn (10microgam/ 1 lần tiêm cách 4 tuần) thì các loại vacicne khác được chỉ định dành cho người từ 18 tuổi trở lên, không tiêm cho người nhỏ tuổi hơn.

Do vậy, nếu con bạn hiện đã đủ điều kiện chủng ngừa và được tiêm tại nơi sinh sống thì nên tiến hành tiêm vaccine càng sớm càng tốt. Sau khi được chủng ngừa, con bạn có thể gặp các phản ứng phụ thông thường và tự biến mất sau vài ngày.

Tuy nhiên, trẻ em rất hiếu động, không tự để ý dấu hiệu sức khoẻ sau tiêm như người lớn. Nếu có những hành động quá sức như nô đùa, hoạt động mạnh sẽ ảnh hưởng đến sức khở sau khi tiêm. Do đó, khi tiêm vaccine SARS-CoV2 cho trẻ thì cần theo dõi sát sao giống như tiêm các loại vaccine khác trong chương trình tiêm chủng mở rộng.

Tại Việt Nam, hiện chưa tiêm vaccine SARS-CoV2 cho trẻ em vì số lượng vaccine còn hạn chế, cần nhắm đến đối tượng nguy cơ cao hơn. Bên cạnh đó, trẻ em nếu mắc SARS-CoV2 thường có triệu chứng, biến chứng nhẹ hơn rất nhiều so với người lớn mắc bệnh. Tỷ lệ bệnh nhi mắc SARS-CoV2 trở nặng và tử vong thấp.

Không những thế, các nhà khoa học tin rằng, các bé càng nhỏ tuổi thì càng được thừa hưởng kháng thể từ người mẹ đã chích ngừa hoặc đã mắc bệnh trước đó truyền sang ít nhất sáu tháng đầu sau sinh.

Ở các quốc gia có chương trình tiêm chủng mở rộng thì các kháng thể của trẻ chích lao, sởi… có thể kháng chéo với SARS-CoV2. Mặc khác, hệ miễn dịch của trẻ đã quen với sự tấn công thường xuyên của các loại bệnh nhiễm nên khá thích ứng chống lại các tác nhân mới.

Trong thời gian chờ đợi để trẻ em được tiêm vaccine SARS-CoV2, phụ huynh nên tăng cường cảnh giác phòng bệnh, thực hiện nghiêm túc khuyến cáo 5K của ngành Y tế, trong đó giúp các em rửa tay và mang khẩu trang đúng cách. Đồng thời đưa các bé đi chích ngừa đầy đủ các bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia, đó là những biện pháp có hiệu quả trong giai đoạn phòng tránh dịch bệnh hiện nay.

Chuyên gia y tế lý giải vì sao người đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin vẫn mắc COVID-19

TPO – Hiện nay chúng ta chưa biết rõ thời gian hình thành kháng thể phòng bệnh sau tiêm vắc xin phòng COVID-19 là bao lâu. Ngoài ra, vắc xin không bảo vệ tuyệt đối, hiệu lực bảo vệ của từng loại vắc xin cũng khác nhau. Điều này có nghĩa là một số người đã tiêm vắc xin vẫn có khả năng mang virus và lây bệnh cho người khác.

Lý giải nguyên nhân những người đã tiêm vắc xin phòng COVID-19 rồi vẫn có thể nhiễm virus SARS-CoV-2, PGS.TS Trần Đắc Phu, Nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, cố vấn Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam phân tích: Vắc xin phòng COVID-19 là loại vắc xin mới, được cấp phép theo điều kiện khẩn cấp nên chúng ta chưa biết chắc chắn rằng việc tiêm vắc xin có làm giảm được khả năng nhiễm bệnh và lây truyền bệnh hay không. Tuy nhiên, việc tiêm vắc xin sẽ giúp giảm triệu chứng nặng và giảm nguy cơ tử vong.

Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, hiện nay cũng chưa biết rõ thời gian hình thành kháng thể phòng bệnh sau tiêm là bao lâu. Ngoài ra, vắc xin không bảo vệ tuyệt đối, nhất là khả năng phòng ngừa việc mang mầm bệnh.

Trên thực tế, có những loại vắc xin hiệu lực bảo vệ với 90%, nhưng có vắc xin chỉ hiệu lực bảo vệ khoảng 50%-60%. Điều này có nghĩa là một số người đã tiêm vắc xin vẫn có khả năng mang virus và lây bệnh cho người khác.

Với những người tiêm đủ 2 mũi vắc xin với đủ thời gian khuyến cáo thì cơ thể đã có kháng thể bảo vệ nhưng không phải tất cả mọi người đều có. Hơn nữa, đây là chủng virus mới nên cũng cần có thời gian để nghiên cứu, đánh giá vắc xin này có hiệu lực bảo vệ tốt với chủng Ấn Độ hay không.

“Tuy nhiên, phải khẳng định rằng khi tiêm vắc xin COVID-19, nếu chưa cản được sự lây nhiễm của virus SARS-CoV-2 thì vắc xin sẽ giảm tình trạng nặng và tử vong đối với người nhiễm,” PGS.TS Trần Đắc Phu chỉ rõ.

Ông Khổng Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, khẳng định, không có vắc xin nào đạt hiệu quả bảo vệ 100%. Hiệu quả bảo vệ của vắc xin cũng tùy theo đáp ứng miễn dịch của từng người.

Hiện nay, Bộ Y tế đã phê duyệt sử dụng trong điều kiện cấp bách phòng chống dịch 8 loại vắc xin COVID-19. Trong đó, vắc xin AstraZeneca là loại vắc xin được tiếp nhận nhiều nhất và được tiêm nhiều nhất cho người dân.

Mới đây, Bộ Y tế cho biết theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất vắc xin AstraZeneca, sau khi tiêm mũi 1, từ ngày thứ 22, hiệu lực bảo vệ của vắc xin đạt 69,2%. Sau khi tiêm mũi 2 dưới 6 tuần, hiệu lực đạt 55,1%. Sau 6-8 tuần, tỷ lệ này là 59,7% và sau 12 tuần đạt 80%.

Do đó, không phải cứ tiêm vắc xin là không thể nhiễm bệnh hay không truyền bệnh cho người khác. Đặc biệt khi Việt Nam chưa đạt tỷ lệ tiêm bao phủ 2 mũi vắc xin cho 70% dân số, chưa đạt miễn dịch cộng đồng, vì thế người đã tiêm đủ liều vẫn có thể bị nhiễm (không triệu chứng hoặc nhẹ), vẫn là nguồn lây cho người khác. Người được tiêm vắc xin mà nhiễm SARS-CoV-2 đi tới vùng có tỷ lệ tiêm chủng thấp có thể lây lan cho người chưa tiêm vắc xin và gây bùng phát dịch.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn cho rằng, cần xác định tiêm 2 mũi vắc xin là giúp bản thân người đã tiêm nếu chẳng may nhiễm virus SARS-CoV-2 thì có thể có triệu chứng nhẹ, ít bị nặng, giảm nguy cơ tử vong.

Theo Thứ trưởng, các báo cáo khoa học chỉ ra, tỷ lệ tử vong ở những người đã tiêm đủ 2 liều vắc xin COVID-19 là thấp hơn so với nhóm chưa tiêm hoặc mới được tiêm một mũi. Tuy nhiên, người đã tiêm 2 mũi vẫn có thể nhiễm SARS-CoV-2 và vẫn có thể lây cho người khác. Việc tiêm không đồng nghĩa là họ được tự do đi lại, không thực hiện các khuyến cáo về phòng, chống dịch cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Không nên xoa bóp bắp tay sau khi tiêm vaccine SARS–CoV2?

Đau nhức tại chỗ tiêm vaccine SARS-CoV2 là phản ứng xuất hiện khá phổ biến nhưng mọi người không nên xoa bóp bắp tay để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả của vaccine.

Tiêm vaccine SARS-CoV2 là một trong những chìa khóa vàng để đẩy lùi dịch bệnh trước diễn biến dịch bệnh ngày càng lan rộng và có dấu hiệu nguy hiểm. Đây cũng chính là cách nhanh nhất để bảo vệ chính mình và cũng là giải pháp để sớm đạt được miễn dịch cộng đồng, sớm thoát khỏi dịch bệnh.

Tuy nhiên, sau khi tiêm vaccine xảy ra một số tác dụng phụ khiến nhiều người không khỏi lo lắng, trong đó, đau vai, đau bắp tay sau tiêm là một số tác dụng phụ thường gặp. Vậy tại sao tác dụng phụ này lại xảy ra và nên xử trí như thế nào?

Theo các chuyên gia y tế, đau nhức cánh tay sau khi tiêm vaccine là một phản ứng sớm cho thấy cơ thể nhận biết vaccine. Khi tiêm vaccine, cơ thể coi đó là một chấn thương và gửi các tế bào miễn dịch đến cánh tay.

Là một phần của quá trình trên, các tế bào miễn dịch cũng gây ra chứng viêm. Một số kích ứng ở cánh tay cũng xuất phát từ việc cơ phản ứng với một lượng nhỏ chất lỏng vaccine được tiêm.

Tình trạng đó có thể kéo dài trong nhiều ngày, khiến tay cử động khó khăn.

Một số phản ứng cục bộ với vaccine như cứng hoặc sưng tại chỗ tiêm và gây đau. Việc xoa bóp nhẹ giúp bạn có cảm giác dễ chịu.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyên chúng ta không nên xoa bóp chỗ tiêm trong vòng vài giờ sau khi tiêm chủng bởi khi đó, vaccine đạt đến nồng độ cao nhất, việc xoa bóp có thể làm giảm tác dụng của vaccine.

Ngoài ra, theo tờ Health, các nhà khoa học cảnh báo việc xoa tay vào tổ chức da ở chỗ vết tiêm có thể thúc đẩy và làm gia tăng xuất huyết mao mạch dưới da tại chỗ, dễ dẫn đến sưng tụ máu, thậm chí nhiễm trùng.

Việc sử dụng bàn tay chưa sát khuẩn xoa vào vết tiêm có thể khiến vết tiêm bị vi khuẩn xâm nhập, gây viêm nhiễm tổ chức tại chỗ. Sau đó, khi sức đề kháng của cơ thể giảm, các vi khuẩn này sẽ xâm nhập vào hệ tuần hoàn máu gây nhiễm độc và nhiễm trùng máu.

Đau vai, đau bắp tay sau tiêm là một số tác dụng phụ thường gặp đều là những phản ứng thông thường sau khi tiêm và sẽ tự giảm bớt. Vì vậy, chúng ta không nên quá lo lắng về những phản ứng trên mà xoa bóp bắp tay.